پژوهشگران روان سنجی ایران

ساختار Manova شبيه به ساختار Anova است با اين تفاوت كه طرح هاي Manova داراي عبارت هايي براي متغيرهاي وابسته چندگانه است. در اين طرح با اين مسئله سر و كار داريم كه آيا متغيرهاي مستقل ارائه شده اثري بر متغيرهاي وابسته دارد يا نه.

در Manova هر دو مسئله همزمان با يكديگر کنترل مي شود و همچنين همبستگي بين متغيرهاي وابسته را به حساب مي آورد.( Manova با تحليل خطي بهينه (چند متغيري) متغيرها سر و كار دارد. )

با توجه به اینکه يك تركيب خطي ممکن است براي توجيه همه واريانس در N متغير وابسته كافي نباشد ، بنابراين Manova تركيب خطي دوم را طوري استخراج مي كند كه مستقل از نخستين تركيب باشد و واريانس باقيمانده را بيشينه سازد. سپس تركيب سوم به گونه اي كه متعامد با نخستين و دومين تركيب است و واريانس باقيمانده را بيشينه سازد استخراج مي كند و اين عمل تا حصول يك ملاک معين ادامه دارد.

پیش فرضهای لازم برای اجرای آزمون MANOVA عبارتند از :

آزمون تحلیل واریانس MANOVA شامل سه نوع: یک راهه ، دو راهه و سه راهه می باشد.

به نظر اشترنبرگ عشق مثل یک مثلث است و بهترین عشق به مثلث متساوی الاضلاع شباهت دارد. عشق سه عنصر دارد : صمیمیت (Love),هوس(S.e.x ) و تعهد . عشق زمانی بهترین حالت را خواهد داشت که هر یک از سه عنصر را تقریبا به طور یکسان شامل شود .

در جای خالی هر یک از جملات مقیاس زیر ابتدا اسم کسی را که دوست دارید یا شیفته او هستید بنویسید . بعد مشخص کنید که تا چه اندازه با هر یک از جملات موافق هستید . برای این کار از مقیاس 9 درجه ای که در آن عدد 1به معنای اصلا. عدد 5به معنای به طور متوسط. 9به معنای به طور کامل استفاده کنید . از بقیه اعداد بین 1و 9 بر اساس سطح موافقت خود با جملات کمک بگیرید .


1 . به شدت در فکر راحتی .......... هستم .

2. با .........روابط بسیار گرمی دارم .

3 . در مواقع دشوار میتوانم روی ......... حساب کنم .

4 . ........... میتواند در مواقع دشوار روی من حساب کند .

5. آماده ام هر چه دارم با ............. قسمت کنم .

6 . ............ خیلی مرا از نظر عاطفی حمایت میکند .

7 . ............. را از نظر عاطفی خیلی حمایت می کنم .

8 . با ........... خیلی خوب ارتباط ....

" لطفا به ادامه مطلب بروید "

•  انواع متداول مديتيشن

چهار نوع مختلف از مديتيشن وجود دارد :

 ١- مديتيشن متعالی TM )Transcendental Meditation)   

ماهاريشي ماهاش يوگي ، يكي از اساتيد سرشناس يوگا در جهان در 1957 روشي از مديتيشن را تحت عنوان T.M  مخفف (Transcendental Meditation)  به معناي “ مديتيشن متعالی” به جهانيان معرفي نمود كه شكل ساده شده اي از مديتيشن هاي كهن يوگا ست.

در انجام TM ، شما يك ذكر ( معمولاً يك كلمه سانسكريت ) را در طول مدت مديتيشن با خود تكرار مي‌كنيد. ذكر را ممكن است معلم براي شما انتخاب كند يا خودتان يك كلمه كه به شما آرامش مي‌دهد, مانند " peace " يا " one " را انتخاب نماييد. ذكر گفتن به جلوگيري از ورود افكار مختلف به ذهن كمك مي‌كند و به شما اين امكان را مي‌دهد كه به تدريج آرام (relax) و از استرس رها شويد. يكي از اهداف TM ايجاد يك حالت تسليم و تاثيرپذيری است كه اجازه مي‌دهد افكار، تصاوير و احساسات سركوب شده، وارد آگاهي شما گردد.

 ٢- مديتيشن Zen

ذن، مخفف «ذنْ بودیسم»، نام ژاپنی شاخه‌ای از بودیسمِ ماهایاناست (نام چینی آن چان است) كه بیشتر در چین، ژاپن، ویتنام و كره رواج دارد و بر نقش مراقبه در رسیدن به آگاهی تاكید می‌ورزد.

ذن شکلی از بوداگرایی مهایانه است که تاکید فراوانی بر تفکر لحظه به لحظه و ژرف نگری به ماهیت اشیا به وسیله تجربه مستقیم دارد. این مکتب معمولاً تعالیم خود را به صورت‌هایی تناقض‌آمیز و فرامنطقی بیان می‌دارد.

ذن نه مکتب است ونه یک راه که بشود آن را یاد داد بلکه حالتی از بودن است که سخن گفتن از آن برای انسانی که آن را تجربه نکرده قابل درک نیست چون زمانی می شود تجربه ای را یاد آوری کرد که شنونده، آن را تجربه کرده باشد بطور مثال وقتی سخن از "خوردن بستنی" می کنیم اکثر انسانها به دلیل آن که بستنی خوردن را تجربه کرده اند به راحتی منظور گوینده را درک می کنند.

حالت ذن (در زبان فارسی به ذن"اشراق" می گویندوهمچنین در سر زمین های فارسی زبان به استاد ذن "شیخ اشراق"می گفتند یا به عبارتی دیگر "شیخ اشراق" فارسی "استاد ذن" است)

٣- مديتيشن بوديست Budhist

در بودیسم تمرين مديتيشن اساساً امرى واجب در  بوجود آوردن تعقل و مهربانى و شفقت در شخص بوده و  براى فهميدن و درک حقيقت ضرورى است

٤- مديتيشن تائويست Taoist

عقيده دارند که بوسيله ناشتايى فکرى و بدنى مى توانيم به آرامش کامل برسيم.

هدف تمام تکنیکهای مدیتیشن یکی است و اين روشها در يک چيز مشترک هستند. آنها همه در جهت تمرکز روى فکر و آرامش ذهن شلوغ ، آرامش درون و آرمیدگی، اتفاق نظر دارند .

اين روشها تحريک را قطع نمى کنند، بلکه بيشتر ذهن شما به يک عنصر شفاف در مغز که مى تواند يک صدا يا يک کلمه و يا يک تصوير و يا يک شخص مشخص باشد، معطوف مى كند.

هنگامى که مغز در نتيجه تمركز روى اين عنصر شفاف ،به احساس آرامش و صلح به حد اشباع رسيد، ديگر جايى براى نگرانى و استرس وجود نخواهد داشت .

•     طبقه بندى مديتيشن

١- مديتيشن تمرکزى Meditation Concentration

از طریق تمرکز فرد توجه خود را بر روی تنفس، تصویر واقعی یا خیالی ،صدا ،کلمه ، عبارت (مانترا ) یا حرکات یوگا و تای چی متمرکز می کند. به دنبال تمرکز، نگرانی و اضطراب محو شده احساس آرامش جای آن را می گیرد. این آرامش اثرات فیزیولوژیک مفیدی بر بدن دارد.در زمان انجام اين تكنيك بايد سعي كنيد كه افكار متوجه موضوع ديگري نشود. طبق گفته كساني كه اين مديتيشن را انجام مي‌دهند، تمركز روي يك موضوع ساده و حياتي درجسم مانند تنفس، به روشن شدن ذهن كمك مي‌كند.

 ٢- مديتيشن تفکرى Mindfulness Meditation

تكنيكي كه در آمريكا توسط Jon Kabat-Zinn ، مدير كلينيك كاهش استرس مركز پزشكي دانشگاه ماساچوست بررسی و عمومي شد كمك مي‌كند از اتفاقاتي که در بدنتان مي­افتد بيشتر آگاه شويد. . از طریق تفکر، فرد از تمامی توجه خود برای آگاهی استفاده می کند. تفکر درحالت آرامش و به منظور شناخت خویشتن صورت می گیرد و آگاهی از افکار ، احساسات طبیعی، قوه ادراک و احساس به دست می آید. از این طریق سکون و آرامش ذهن ، تسلط بر خویشتن و خونسردی حاصل می شود.اين تكنيك مي تواند شامل يك اسكن بدن ،افزایش دقت روی حواس و توجه فرد به شناخت خویش ،بدون فکر کردن ،شاهد رژه و تخلیه فشارهای وارد بر ذهن و حواس پنجگانه، باشد.

•     اهداف                 

هدف از مدیتیشن آن است که ...

" لطفا به ادامه مطلب بروید "

آيا رفتار شما خصمانه است ؟

توضيحات :

دکتر پارلور به اين نتيجه رسيد که اقدامات مخرب بسيار عموميت دارد . او معتقد است هرکس آستانه ي تحمل مشخصي دارد و اگر فشار از اين حد بيشتر شود ، فرد رفتار مخرب از خود نشان مي دهد .
آيا روان شناس ها مي توانند بروز خشم در يک خانواده را پيش بيني کنند ؟ دکتر ماناهن معتقد است که نمي توان بروز خشم در خانواده ها را به دقت پيش بيني کرد . با اين حال او مي گويد ويژگي هايي وجود دارد که بر اساس آنها مي توان تخمين زد که مردي زنش را کتک مي زند يا نه . آيا مرد در خانواده ي پدري اش با خشونت و رفتارهاي خصمانه رو به رو بوده است ؟ آيا دوستان همسالش رفتارهاي خصمانه داشته اند ؟ آيا مدتي طولاني بي کار بوده است ؟

پرسشنامه رفتار خصمانه حاوی ۱۰ سوال است که مشتمل بر سه گزینه یا پاسخ صحیح می باشد.لطفا هر یک از سوالات را  با دقت مطالعه نموده، سپس يكي از پاسخ‌هاي ارائه شده در زير هر سؤال را انتخاب نماييد. بديهي است اظهار نظر واقعي و دقيق شما مد نظر مي‌باشد.

1 ـ بدون دليل ناراحت مي شوم .
الف ـ به ندرت
ب ـ گاهي اوقات
پ ـ اغلب
2 ـ براي بهبود کارم ...

" لطفا به ادامه مطلب بروید "

دانشمندان از مدت ها پیش دريافتند كه عمل متغيرها به گونه اي كلي مستقل از يكديگر نيست و بستگي به عوامل زيادي دارد كه در مجموع و مرتبط با يكديگر وارد عمل مي شوند.

روش سنتي پژوهش تجربی مبتنی بر مطالعه اثر يك متغير مستقل بر يك متغير وابسته بوده است. ولي كارآمدترين روش پژوهش این است كه در آن فقط يك متغير مستقل تغيير كند و سایر متغيرهاي مستقل كه ممکن است در واريانس متغير وابسته سهيم باشند کنترل شود.

 طرح تحلیل واریانس عاملي طرحي است كه در آن تركيب هاي مختلفي از سطوح دو يا چند متغير مســتقل كه عامل نامیده مي شود وجود دارد و  اگر تمام تركيب هاي ممکن متغيرهاي مستقل در طرحي وجود داشته باشد به آن طرح كاملا ضربدري می گويند.

مزيت عمده طرح های تحلیل واریانس عاملي عبارتند از : نتایج به دست آمده از آن نسبت به طرح هاي يك عاملي قابليت تعميم پذيري بيشتري دارند ، امکان بررسي اثر متقابل دو متغير مستقل روي متغير وابسته وجود دارد ، طرح های تحلیل واریانس عاملي برآورد بهتری از خطاي نمونه گيري فراهم مي آورند تا طرح های يك عاملي .

در طرح  هاي عاملي مهم این است كه، نخست در بحث خود از تحليل واريانس عاملي، فرض مي كنيم سطوح عامل ها را براي پژوهش انتخاب كرده ايم یعنی سطوح عامل ها بايد ثابت فرض شود نه آن كه به عنوان نمونه تصادفي و معرف جامعه سطوح عامل ها تلقي گردد. به این ترتيب نمي توانیم نتایج آزمايش را به جامعه سطوح آن عامل تعمیم دهيم. دوم این كه بحث درباره تحليل واريانس دو راهه محدود به آزمايش هاي با تكرار است (دست كم دو مشاهده مستقل در شرایط آزمايشي مشابه بايد وجود داشته باشد). و سرانجام این كه به منظور گردآوری داده ها، انجام برآورد و آزمون براي اثرهاي مختلف، طرح آزمايشي بايد متعامد باشد (مشاهده بايد تصادفي و مستقل از هم باشد، تعداد مشاهدات در تركيب هاي مختلف يكسان باشد)

طرح هاي عاملي به ما امکان بررسي اثرهاي متقابل را مي دهند. با استفاده از نمودارها در مواردي كه خطوط يكديگر را در محدوده داده ها قطع كنند به آن اثر متقابل نامنظم و در مواردي كه يكديگر را قطع نمي كنند اثر متقابل منظم می گويند.همچنین وقتي يكي از سطوح يك عامل در سراسر سطوح عامل دیگر بالاتر باشد اثر اصلی كلي وجود دارد.

پس از به دست آوردن نتایج اولیه در تحلیل واریانس ،چنانچه اثر متقابل معنی دار باشد،باید به اثرهای ساده پرداخت.البته این بدان معنی نیست که دنبال اثرهای کلی نباشیم و چنانچه موجود باشند آنها را ذکر نکنیم.

پیش فرضهای لازم برای اجرای آزمون تحلیل واریانس ANOVA عبارتند از:

1-استقلال : هر نمره مستقل از نمرات دیگر است.

2-نمرات در جامعه نرمال باشند.

3- واریانسها همگن باشند.

آزمون تحلیل واریانس ANOVA شامل سه نوع: یک راهه ، دو راهه و سه راهه می باشد.

( در ادامه به بررسی انواع آزمون تحلیل واریانس خواهیم پرداخت.)

"بار- اُن" در سال ۱۹۹۷ مدلی چندعاملی برای هوش هیجانی تدوین کرده است. ازنظر وی هوش هیجانی شامل «مجموعه‌ای از توانایی‌ها، کفایت‌ها و مهارت‌های غیرشناختی است که توانایی فرد را برای کسب موفقیت در مقابله با احتیاجات و فشارهای محیطی تحت تاثیر قرار می‌دهد». صفات هیجانی در این نوع هوش رکن اساسی است که آن را از هوش شناختی متمایز می‌کند. هوش هیجانی فرد یک عامل مهم در تعیین توانایی موفقیت در زندگی است و به طور مستقیم سلامت روانی وی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. هوش هیجانی همچنین با سایر تعیین‌کننده‌های مهم در توانایی فرد برای موفقیت در مقابله با اقتضائات محیطی مانند شرایط و پیش آمادگی‌های زیستی- طبیعی، استعداد عقلی- شناختی و واقعیت‌ها و محدودیت‌های درحال تغییر محیط نیز ترکیب می‌گردد (بار-اُن، ۱۹۹۷- نقل از امینی‌ها، ۱۳۸۴).

"بار-اُن" (۲۰۰۰) نشان داد که افراد دارای سن و جنس متفاوت نیم‌رخ‌های بهره هیجانی متفاوتی دارند. هوش هیجانی حداقل تا سن میانسالی افزایش نشان می‌دهد. افراد در دهه ۴۰ و۵۰ بهره هیجانی بالاتری نسبت به جوان‌ترها و مسن‌ترها دارند.

حاجی‌زاده (۱۳۸۳)، به نقل از جک بلاک، زنان و مردان با هوش هیجانی بالا را چنین توصیف می کند:

مردان با هوش هیجانی بالا، در روابط اجتماعی؛ متعادل، شاد و سرزنده‌اند و در مقابل افکار نگران‌کننده یا ترس‌آور مقاوم‌اند. آنان ظرفیت بالایی برای تعهد و سرسپردگی برای مردم یا اهداف خود داشته، مسئولیت پذیر، دلسوز و با ملاحظه‌اند. چنین افرادی با خود، دیگران و اجتماع احساس راحتی دارند و از زندگی عاطفی غنی برخوردارند.

زنان باهوش هیجانی بالا، علاقه‌مندند که احساساتشان را مستقیما بیان کنند، راجع به خود مثبت فکر می‌کنند و مانند مردان هم گروه خود، اجتماعی و گروه‌گرا هستند. اینان شاد و آسوده خیال‌اند و به ندرت احساس نگرانی و گناه می‌کنند، زندگی برای آنان سرشار از معنا است و برای این‌که بتوانند شوخ طبع، خودانگیخته و درمقابل تجارب عاطفی پذیرا باشند، به قدر کافی با خود راحتند.

هوش هیجانی آگاهی از احساس و استفاده از آن برای اتخاذ تصمیم‌های مناسب در زندگی و توانایی تحمل کردن ضربه‌های روحی و مهار آشفتگی‌های روحی است، توانایی پس راندن افسردگی و یاس در هنگام تفکر و امید داشتن است (گلمن به نقل از پارسا، ۱۳۸۲).

"بار- اُن" هوش هیجانی را مشتمل بر۵ مولفه می‌داند که با استفاده از پرسشنامه بهره هیجانی "بار- اُن" سنجیده می‌شود و این ۵ مولفه دارای ۱۵ خرده مقیاس است.

● مولفه‌های هوش هیجانی:

بنا به تعریف "بار- اُن" از هوش هیجانی، هوش هیجانی در ۵ حیطه دارای ۱۵ مولفه است:

۱) حیطه درون فردی؛ شامل ۵ مولفه خودآگاهی هیجانی، قاطعیت، حرمت نفس، استقلال و خودشکوفایی.

۲) حیطه برون فردی؛ شامل ۳ مولفه همدلی، روابط میان فردی و مسئولیت‌پذیری.

۳) حیطه سازگاری؛ شامل ۳ مولفه حل مساله، واقعیت سنجی و انعطاف پذیری.

۴) حیطه کنترل استرس؛ شامل ۲ مولفه تحمل فشار و کنترل تکانه.

۵) حیطه خلق کلی؛ شامل ۲ مولفه خرسندی و خوش‌بینی.

▪ خودآگاهی هیجانی

منظور از "خودآگاهی هیجانی" شناخت خود، هیجان‌ها و...

"لطفا به ادامه مطلب بروید "

منیر صادقیان،کارشناسی ارشد روان سنجی/ دکتر سید احمد جلالی استادیار دانشگاه تهران مرکز

چکیده:

هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه نوع شغل و ویژگی های شخصیتی است. جامعه آماری پژوهش را خلبانان، پزشکان، و معلمان تشکیل می دهند، از هر یک از گروه های شغلی به روش نمونه گیری در دسترس، 30 نفر انتخاب و با پرسشنامه MMPI و مصاحبه تکمیلی مورد ارزیابی قرار گرفتند. در تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آمار توصیفی، تحلیل واریانس یک راهه (ANOVA)، آزمون تعقیبی توکی، استفاده شد. نتایج نشان داد که بین نوع شغل و ویژگی های شخصیتی افراد رابطه وجود دارد. بر این اساس، در بین خلبانان ميزان برافراشتگي مقياس های L و HY از سایر مقياس ها بیشتر بود ضمن این که برافراشتگي اين مقياس ها، در بين خلبانان بالاتر از دیگر گروه های شغلي است. ميزان برافراشتگي مقياس K در بين پزشکان از ساير مقياس ها بيشتر بود که برافراشتگي اين مقياس، در بين پزشكان نیز بالاتر از ديگر گروه های شغلي است. و معلمان نيز در مقياس های D, Pd, Pt, Pa برافراشتگي نشان دادند.

کلید واژه ها: شخصیت – شغل-  پرسشنامه MMPI

 Monir Sadeghian, M.A/ S.A Jalali, Ph.D

The present research was conducted in order to compare the result obtain from administration of  MMPI. In this study subjects (pilots, physicians, teachers) were randomly selected and tested. The subjects were also interviewed after the test administration. The results were analyzed using; descriptive statistics, One-way Anova, Post Hoc Tukey. The yielded result indicate that pilots were high in L & Hy factors, which also were significantly higher than factors of two other groups. The physicians were high in K factor, which also were significantly higher than other two groups. The teachers were high in Pa, Pt, Pd & D factors

Key Words: personality – Occupational -Minnesota Multiple Personality Inventory

برای مشاهده ی خلاصه ای از مقاله ارائه شده  

 " لطفا به ادامه مطلب بروید "

Aude Henin, Mellissa Warman, and Philip C. Kendall

فنون و راهكارهاي درمان رفتاري- شناختي

هدف اصلي استفاده از درمان رفتاري شناختي اين است كه به كودك در ساخت يك الگوي مقابله كمك شود(Kendall, 1994). اين كار از راه پرورش يك ساختار شناختي جديد يا تغيير ساختار شناختي موجود و به هدف پردازش اطلاعات در مورد جهان صورت مي گيرد. يك جنبه مهم اين اقدام با وادار كردن كودك به مطالعه افكار خود و تمرين روش هاي جديد تفكر با مشاركت درمانگر انجام مي شود. اين كار به درمانگر فرصت مي دهد كه كودك را در تغيير ديدگاه هاي خود درباره تجارب گذشته و انتظارات خود درباره رويدادهاي آينده ياري دهد. دستيابي به اين هدف مستلزم استفاده از راهكارها و فنون درمـاني مختلفي ماننـد: (الف) آموزش عاطـفي (ب) آرمش، (ج) حل مسـائل اجتماعي،  (د) بازسازي شناختي/ باز آموزي اسنادي (پ) تقويت مشروط، (ه) الگوسازي، (و) ايفاي نقش است (Southam-Gerow, 1997). اين فنون متناسب با ويژگي ها و مشكلات مراجع انتخاب مي شود. برخي از اين موارد، بيش از ديگر موارد به كاربردهاي جامع تر نياز دارد و درمانگر براي ترتيب درمان مناسب با مشکل يا مشكلات جاري كودك از بين جايگزين ها دست به انتخاب مي زند.

     در آغاز درمان مشکلات توسط كودك و درمانگر مشخص مي شود اين فرايند مشتـمل بر آموزش كودك براي تشـخيص، نام گذاري، و كنتـرل نشـانه هاي عاطفي و روان شـناختي است و سرانجام نيز به كنترل واكنـش هايي كه با اين نشـانه همراه است مي انجامد. اين فرايند آموزش كودك براي آشنايي با واكنش هاي جسماني خودش را نيز شامل مي شود. هدف فعاليت هايي كه در كتاب هاي راهنماي درمان گرد آمده (براي مثال Finch, 1996) و Nelson)، پرورش آگاهي كودك درباره احساسات و موقعيت هاي مشكل ساز و استفاده از تجربه ها به عنوان ابزاري براي مقابله سازگارانه تر با مشكلات است..

     همين كه كودك قادر به شناسايي موقعيت هاي دروني و بيروني كه موجب فشارهاي رواني مي شود گرديد، آموزش فنون آرمش مي تواند موثر واقع شود. فنون، كنترل شده توسط ...

" لطفا به ادامه مطلب بروید "

دکتر عباس بخشي پور -  دانشگاه تبريز /صنم باقريان خسرو شاهي  کارشناسي ارشد روانشناسي، دانشگاه شهيد بهشتي                

چکيده :

مطالعه حاضر به منظور بررسي ويژگي هاي روان‌سنجي نسخه فارسي پرسشنامه تجديدنظرشده شخصيت آيزنک- فرم کوتاه (EPQ-RS) انجام گرفت. EPQ-RS يک پرسشنامه خودسنجي 48 سوالي است که براي سنجش ابعاد نوروزگرايي (N)، برونگرايي (E)، و پسيکوزگرايي (P) به کار مي رود. پرسشنامه، علاوه بر اين، يک مقياس دروغ سنج (L) را شامل مي‌شود. EPQ-RS به همراه پرسشنامه تجديد نظرشده شخصيتي نوروزگرايي- برونگرايي- انعطاف‌پذيري- فرم کوتاه (NEO-FFI-R) از سوي343 دانشجوي دانشگاه تبريز (175 زن، 168 مرد) که در دامنه سني 18 تا 35 سال با ميانگين سني 23 سال قرار مي‌گرفتند، تکميل شدند. پايايي از طريق روش همساني دروني (آلفاي کرونباخ) و بازآزمايي (با فاصله يک هفته) و همچنين ميانگين همبستگي بين سوالي براي مقياس‌هاي N، E، P، و L برآورد شد؛ ضرايب پايايي براي مقياس‌هاي N، E، و L رضايت بخش  و براي مقياس P پايين بود. روايي آزمون از طريق همبستگي مقياس‌هاي EPQ-RS با NEO-FFI--R و نيز تحليل عاملي اکتشافي (EFA) و تحليل عاملي تاييدي (CFA) برآورد شد. ابعاد E و N  همبستگي‌هاي بالايي داشتند و اين ميزان براي مقياس P چندان رضايت‌بخش نبود. تحليل عاملي اکتشافي صحت ساختار چهار عاملي آيزنک را تاييد کرد اما در تحليل عاملي تاييدي شاخص‌هاي برازش چندان رضايت بخش نبود.

واژه‌هاي کليدي: EPQ-RS ،  پايايي، روايي، تحليل عاملي اکتشافي (EFA)، تحليل عاملي تاييدي (CFA)

Psychometric properties of Eysenck Personality Questionnaire-Revised (EPQ-R) Short Scale

Abbas Bakhshipour, Ph. D / Tabriz University

Sanam Bagharian Khorooshahi, M.A. / Shahid Beheshti University

Abstract :

This study was carried out in order to evaluate the psychometric properties of the Persian version of the Eysenck Personality Questionnaire-Revised Short-Scale (EPQ-R S) in Iranian sample. The EPQ-R S is a 48-self-report questionnaire to assess the dimensions of personality, neuroticism, extraversion, psychoticism. It also includes a Lie scale. The EPQ-R S and NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI-R) is completed by a sample of 343 Tabriz university students (168 males, 175 females) aged 18-35. Reliability coefficients (internal and test-retest, as well as mean inter-item correlations) were found to be satisfactory for E, N, L and low for P. The validity of the EPQ-R S is evaluated by the correlations of the subscales of EPQ-R S with the subscales of NEO-FFI-R, exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA). The E, N dimensions of EPQ-R S had high correlations with the corresponding dimensions of NEO-FFI-R. EFA results show that the EPQ-R S has a very robust four-factor structure. How ever, CFA shows a misfit of four-factor simple structure model

Keywords: EPQ-R S, NEO-FFI-R, reliability, validity, mean inter-item correlations, exploratory factor analysis (EFA), confirmatory factor analysis (CFA)

 منبع http://iranpa.org  

عنوان فارسي: بررسي رابطه ويژگي هاي شخصيتي با سازگاري زناشويي در زنان و مردان شهر مشهد 1382

تاريخ انتشار: ارديبهشت 1383

سمينار: كنگره سراسري آسيب شناسي خانواده در ايران _نخستين 

مولف (مولفين): آزيتا كشاورز كارشناسي ارشد روانشناسي باليني , طاهره علوي روانسنجي

محل دستيابي: دانشگاه شهيد بهشتي پژوهشكده خانواده 

چكيده:

هدف: پژوهش حاضر به بررسي رابطه ويژگي هاي شخصيتي با سازگاري زناشويي در زنان و مردان شهر مشهد مي پردازد.خانواده يك واحد اجتماعي است و با يك رشته وظايف تكاملي روبرو است،اين وظايف در امتداد پارامترهايي ارزيابي كيفيت رابطه زناشويي از نظر زن و شوهر تغيير مي كنند،اما ريشه هاي آنها بايد مورد ارزيابي قرار گيرد.افراد داراي ويژگي هايشخصيتي متفاوت بوده و با وجود تفاوت هاي فردي يك خانواده را تشكيل مي دهند تا به آرامش و تكامل برسند،اما مي بينيم كه همه روزه به آمار طلاق افزوده مي شود،به اين دليل پژوهشگران بر ان شدند كه ويژگي هاي شخصيتي متفاوتي بررسي كنند،در اين مقاله بر انيم كه ارتباط آن را با سازگاري زناشويي بررسي كنيم.به اين صورت مي توان راهكارهاييبه منظور استحكام خانواده ارائه داد. روش: جامعه مورد مطالعه در اين پژوهش شامل زنان متاهل شهر مشهد است كه از بين آنان 100نفر با استفاده از روش نمونه گيري تصادفي ساده انتخاب شدند.ابزار پژوهش شامل پرسشنامه هاي سازگاري زناشويي (D.A.S) و آيزنگ است.پرسشنامه سازگاري زناشويي از خرده مقياس هاي رضايت دو نفري،همبستگي دو نفري،توافق دو نفري،ابزار محبت تشكيل شده است كه اعتبار و روايي آن به ترتيب برابر94/0 و 81/0 است،كه نشانگر اعتبار و روايي بالاي پرسشنامه است.قدرت تميز دادن زوج هاي متاهل و مطلقه را در هر سوال براي گروه هاي شناخته شده در 32 سوال نشان داده است.همچنين پرسشنامه آيزنگ كه از چهار خرده مقياس نوروتيك،برونگرايي،سايكوتيك و دروغگويي با اعتبار و روايي 85/0 و 56/78 تشكيل شده است.دراين پژوهش پنج فرضيه بر اساس رابطه سازگاري زناشويي با هر يك از خرده مقياس هاي كلآيزنگ شكل گرفته كه با استفاده از همبستگي پيرسون اين روابط اندازه گيري شد. نتايج: پژوهش نشان داد همبستگي بين خرده مقياس هاي نوروتيك،برونگرايي،درونگرايي،سايكوتيكو دروغگويي با خرده مقياس هاي سازگاري زناشويي شامل:رضايت دو نفري ،همبستگي دو نفري،توافق دو نفري و ابراز محبت ،در سطح a=0/5 معنادار شد و فرضيه ها،تاييد شدند. بحث: نتايج بدست آمده از رابطه بين سازگاري زناشويي با ويژگي هاي شخصيتي با پژوهش هوشيار (1382)و قاسمي و قهاري(1379)همخوان و حاكي از ارتباط قوي بين ويژگي هاي شخصيتي وسازگاري زناشويي است.اين تحقيق مي تواند در جهت سالم سازي روابط زناشويي و بهبود ساختار خانواده گام موثري بر دارد.

 با توجه به نظریه کاترین میرز تمامی مردم در یکی از این شانزده تیپ قرار می گیرند. این بدان معنا نیست که انسان ها منحصر به فرد نیستند.
تمام تیپ های شخصیتی به یک اندازه ارزشمند هستند. هیچ تیپ شخصیتی بهتر یا بدتر نیست،تیپ شخصیتی افراد بیانگر میزان هوش افراد نیست و نمی توان از روی آن موفقیت اشخاص را پیش بینی کرد. اما روانشناسان با توجه به تیپ شخصیتی اشخاص می‌فهمندکه چه عواملی به آنها انگیزه می دهد و در شرایط گوناگون چه رفتاری بروز می دهند.

MBTI ترجیحات را بر اساس 4 دسته بندی ارائه می دهد :
1- شیوه دریافت انرژی فرد . (درون گرا ، برون گرا )( Extraversion (E) / Introversion (I)
2- انواع اطلاعاتی را که افراد بیشتر متوجه می شوند ، دریافت می کنند و بخاطر می سپارند.  (حسی ، شمٌی )( Sensing (S) / iNtuition (N)
3-  چگونگی تصمیم گیری فرد . (فکری ، احساسی )( Thinking (T) / Feeling (F)
4-  شیوه سازمان دهی دنیای بیرون . (ملاحظه کننده ، داوری کننده )( Judgment (J) / Perception (P)

 هر شخص با پیدا کردن تیپ شخصیتی خود، با توانمندی ها و نقاط قابل اصلاح خود بیشتر آشنا می شود .
در حال حاضر از آزمون فوق در اکثر کشور های توسعه یافته برای شناسایی نیروهای آماده بکار و مصاحبه استخدام بهره برداری می شود.
شرکت ها و سازمان ها  با شناسایی تیپ های شخصیتی افراد جویای کار می توانند از شخصیت های مختلف در پست های سازگار با شخصیتشان بهره گیرند و بدین ترتیب بر سرعت رشد و تعالی سازمان یا اداره خود بیافزایند.

همچنین این آزمون برای مشاوره شغلی ،تربیت کودکان،پویایی گروه ،بازاریابی،آموزش مدیریت و رهبری،تربیت مدیر اجرایی،مشاوره ازدواج، اصول مناسب زندگی و موارد گوناگون و متعدد دیگر مورد استفاده قرار میگیرد.