پژوهشگران روان سنجی ایران

هنجاريابي آزمون جديد شخصيتي نئو (NEO) و بررسي تحليلي ويژگيهاي و ساختار عاملي آن در بين دانشجويان دانشگاههاي ايران, / ميرتقي گروسي‌فرشي؛ به راهنمايي: هوشنگ مهريار. گروسي‌فرشي، ميرتقي

پايان نامه (دكترا) -- دانشگاه تربيت مدرس، 1377

به منظور هنجاريابي آزمون جديد شخصيتي نئو (NEOPI-R) و بررسي تحليلي ويژگيها و ساختار عاملي آن در بين دانشجويان دانشگاههاي ايران، نمونه‌اي با حجم 2000 نفر از بين جامعه آماري انتخاب گرديد. اين نمونه از بين دانشجويان دانشگاههاي تبريز و شيراز و دانشگاههاي علوم پزشكي اين دو شهر انتخاب گرديدند. فرم فارسي تهيه شده از آزمون NEO بر روي نمونه مورد پژوهش اجرا گرديد. مجموع پرسشنامه‌هاي فراهم شده از اين نمونه در فرم گزارش شخصي (فرم S) 1775 نفر و در فرم گزارش مشاهده‌گران (فرم R) 211 نفر بودند كه بعد از پالايش پرسشنامه‌هاي تكميل شده جمع باقي مانده از فرم 1656 S نفر و از فرم 200 R نفر بودند. تست NEOPI-R جانشين تست NEO است كه در سال 1985 براي اولين بار تهيه شده بود. در فرم سال 1985 سه عالم N، E و O رويه‌هاي مشخصي داشتند. در حاليكه دو عامل A و C فاقد رو به مشخصي بودند. در تست NEOPI-R رويه‌هاي مشخصي نيز براي عوامل A و C منظور شده است . از اين رو لفظ NEO ديگر نمي‌تواند مخفف سه عامل N، E و O باشد بلكه به عنوان نامي است كه براي اين تست انتخاب شده است . فرضه‌هاي زير در اين تحقيق مورد بررسي قرار گرفته است . -1 اين تست در مورد دانشجويان ايراني داراي همان ساختار عاملي خواهد بود كه در ممالك غربي بدست آمده است . -2 اين تست 6 رويه يا عامل فرعي را براي هر يك از پنج عامل اصلي در دانشجويان ايراني هم نشان خواهد داد. -3 ساختار عاملي تست ثابت است و بر اساس ويژگيهائي از قبيل جنس ، محل اقامت ، سن و طبقه اجتماعي افراد تغيير خواهد كرد. -4 ميانگين نمرات و پراكندگي آن در عوامل اصلي و 30 رويه آن بر اساس متغيرهائي چون جنس ، شهرستان، طبقه اجتماعي دانشجويان متفاوت خواهد بود. روش آماري عمده در بررسي فرضيات مذكور تحليل عوامل است . درجه ثبات عاملي تست بوسيله تكرار تحليل عوامل در دو گروه جنسي و مقايسه نتايج بدست آمده با يكديگر مورد ارزيابي قرار گرفته است . تحليل عوامل مجددي روي رويه‌هاي هر يك از عوامل انجام گرفته است تا وجود عوامل فرعي احتمالي در هر يك از عوامل اصلي مشخص گردد. براي ارزيابي اعتبار ملاكي تست از همبستگي فرم S و R، و براي ارزيابي پايائي تست از روش ثبات دروني (آلفاي كرونباخ) استفاده شده است . نمرات آزمون هم به صورت خام و هم بصورت نقاط صدكي محاسبه و ارائه شده است . اطلاعات بدست آمده توسط نرم‌افزار كامپيوتري SPSS مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و نتايج زير بر اساس فرضيات مطرح شده، بدست آمده است . - تحليل عوامل رويه‌هاي 30 گانه تست NEO حضور 5 عامل اصلي و يك عامل فرعي ناپايدار ششمي را نشان مي‌دهد. عامل ششم در نمونه كلي و در گروه مردان به شكلي و در گروه زنان به شكلي متفاوت ظاهر مي‌شود و لذا مي‌توان آن را عاملي وابسته به جنس و احتمالا برآمده از شرايط فرهنگي در ايران دانست . - تحليل عوامل رويه‌هاي 6گانه هر عامل بطور جداگانه نشان مي‌دهد كه خالصترين وامل، عوامل N و C است . عوامل E و A به لحاظ پيچيدگيهائي كه دارند، هر يك دو عامل را نشان مي‌دهند اما اغلب رويه‌ها روي هر دو عامل بار قابل ملاحظه‌اي دارند، اما رويه‌هاي عامل O فقط در مورد زنان دو عامل مستقل از يكديگر تشكيل مي‌دهند كه چون اين پديده فقط در مطالعه حاضر ديده شده است . از اينرو بنظر مي‌رسد كه اين امر ناشي از شرايط فرهنگي ايران باشد. - نتيجه تحليل عوامل مردان كاملا شبيه تحليل عوامل نمونه كلي است و هيچ تفاوت مشهودي در آن ديده نمي‌شود. - نتيجه تحليل عوامل زنان بجز در رويه‌هاي عامل انعطاف‌پذيري شبيه تحليل عوامل نمونه كلي است . در گروه زنان تركيب رويه‌هاي O1، O2، O3 و O5 همراه با رويه‌هاي E5 و جنبه منفي A5 عامل ناپايدار ششمي را تشكيل مي‌دهند كه با توجه به خصوصيات رويه‌هاي مذكور مي‌توان آن را خودشيفتگي ناميد. - ميانگين نمرات دانشجويان تبريز و شيراز در برخي از عوامل و رويه‌هاي آنها متفاوت از يكديگر بوده و اين تفاوت از نظر آماري معني‌دار است . - ميانگين نمرات گروه مردان و گروه زنان در برخي از عوامل و رويه‌هاي آنها متفاوت از يكديگر بوده و اين تفاوت از نظر آماري معني‌دار است . - ميانگين نمرات نمونه مورد بررسي به تفكيك تعامل جنسي و سواد پدر نيز در برخي از جهات متفاوت از يكديگرند.

پژوهش حاضر به منظور استاندارد سازی تست نگرش سنج معلمان مینه سوتا بر روی معلمان دوره راهنمایی شهر تهران انجام شد. برای انجام این پژوهش گروهی با حجم 450 نفر از معلمان زن و مرد دوره راهنمایی شهر تهران به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و پرسشنامه نگرش سنج مینه سوتا بر روی آن ها اجرا گردید. از این گروه تعداد 415 پرسشنامه برای تجزیه و تحلیل آماری مورد بررسی قرار گرفته و مابقی به علت عدم علاقه به پاسخگویی و پاسخگویی به صورت ناقص از مجموعه حذف گردید. از 415 نمونه مورد مطالعه 53/0 درصد زن و 47/0 درصد مرد بودند.
ابزار مورد پژوهش را مجموعه 150 گزاره ای نگرش سنج ترجمه شده مينه سوتا تشكيل مي داد. در این پرسشنامه هر گزاره بر مبنای لیکرتی در پنج گزینه کاملاً مخالف، مخالف، بی نظر، موافق، کاملا موافق ترتيب يافته که در مقیاس 5 درجه ای نمره گذاری شده است. بعد از گردآوری داده ها همبستگی هر سوال با کل مجموعه محاسبه و به علت پایین بودن همبستگی برخی سوالات با کل تست 12 سوال از مجموعه سوالات تست حذف شد و اعتبار مجموعه از تست با استفاده از  آلفای کرونباخ 89/0 به دست آمد. این نتیجه پاسخگوی پرسش پژوهشی که آیا آزمون دارای اعتبار کافی است می باشد و همچنین نشان مي دهد که می توان به نتایج و محاسبات بعدی اعتماد داشت.
برای بررسی روایی سازه پرسشنامه و این که این مقیاس از چند عامل تشکیل شده از تحلیل عاملی استفاده شد. حد کفایت نمونه برداری 756/0 است و معنادار بودن آزمون کرویت بارتلت، استفاده از تحلیل عاملی را توجیه می کند.
بر پایه روش تحلیل مولفه های اصلی و چرخش به شیوه واریماکس و با توجه به مقدار واریانس تبیین شده و بار عاملی هر سوال 2 عامل استخراج گردیده است که 83 سوال به علت بار عاملی پایین از مجموعه سوالات حذف گردید. و دو عامل به دست آمده در مجموع 98/19 درصد واریانس را تبیین کرد. از تفسیر ساختار ساده متغیرها نتایج زیر حاصل شده است:
عامل 1 با 45 سوال همبستگی قوی دارد که نشانگر نگرش معلم نسبت به دانش آموزان است.
عامل 2با 23 سوال همبستگی قوی دارد که نشانگر نگرش معلم نسبت به حرفه معلمی است.
عوامل فوق با نتایج جلالی و همکاران (1381) که بر روی معلمان دوره راهنمایی شهر تهران انجام شده است هماهنگ و همسو است. میانگین نمرات مردان در عامل اول 56/51 و در عامل دوم 45/49 است و میانگین نمرات زنان برای عامل اول 25/48 و برای عامل دوم 11/49 است. که این نشان می دهد نگرش معلمان زن نسبت به دانش آموزان مثبت تر از مردان است. و نگرش معلمان مرد نسبت به حرفه معلمی مثبت تر از نگرش معلمان زن است. تفاوت معلمان زن و مرد در رابطه با عامل اول در سطح اطمینان P<0/05 معنادار است و فرض صفر مبنی بر عدم تفاوت نگرش در بین زنان و مردان معلم رد می شود. برای متغیرهای سن، وضعیت تاهل و سابقه تدریس معناداری تفاوت آن ها رد می شود و فرض صفر مبنی بر عدم معناداری متغیرهای مذکور تایید می شود. اثر تقابلی متغیرهای جنسیت، سن و تاهل در عامل 2 در سطح معناداری 05/0 معنادار است. ولی معناداری سایر اثرهای تقابلی دیگر متغیرها در عوامل 1 و 2 رد می شود.
پاتمن  (1999)، در بررسی های خود به این نتیجه رسید که نگرش معلم معلول شرایط جامعه، مدرسه، برنامه های آموزشی و توانایی های معلم است.
در پژوهش های انجام شده توسط پژوهشگران در سال 2009، که در سایت تخصصی آموزش و پروش آمریکا "اریک"  منتشر شده عوامل تاثیرگذار در نگرش معلمان به دانش آموزان و حرفه معلمی چنین عنوان شده است: عواملی مانند جنسیت دانش آموزان، موضوع و مبحث درسی که تدریس می شود، عملکرد دانش آموزان، نژاد و گروهی که معلم به آنان تدریس می کند، هدف آموزشی معلم، موفقیت دانش آموزان، معیار سنجش پیشرفت دانش آموزان، شخصیت دانش آموزان، وضعیت اقتصادی، حمایت مالی از معلم، آداب و رسوم، فرهنگ، مذهب و توانایی های معلم در نگرش و توقع او تاثیرگذار هستند.
عوامل شخصي (شخص معلم). شامل تجربه، علاقه، تعهد کاری و از خودگذشتگی هاي او، میزان تحصیلات و رشته تحصیلی معلم، سابقه آموزشی و کار تدریس معلم، شرایط کاری و علاقه و تعهد معلمان به کارشان جملگی بر اثربخشی کار معلم موثر است. همچنین شرایط و عناصر محیطی. موقعیت جغرافیایی مدرسه، منطقه آموزشی که از لحاظ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تفاوت هایی با هم دارند و روش های کاری متفاوتی را ایجاب می کند در کارآیی و اثربخشی معلم موثر است. همچنین وسعت و بزرگی مدرسه، امکانات آموزشی، حجم کاری معلم، تعداد دانش آموزان و زمینه های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی آنان در اثربخشی معلمان موثر است. (لیان ، 2006)
با توجه به موارد فوق و نتايج حاصل از پژوهش هاي مختلف به نظر مي رسد برای افزایش روحیه و رضایت شغلی کارکنان لازم است به ارضای نیازهای آنان در محیط کار توجه کنیم و فضای روانی مناسب را در درون سازمان ایجاد کنیم. ایجاد جو سازمانی که از لحاظ روانی سالم تر و از ترس و تهدید و اضطراب به دور باشد کار خلاق معلم را آسان و او را در ارائه ایده های جدید تشویق می کند. بنابراین وقتی معلم به سوی بهسازی مداوم، بالنده و پایداری برنامه درسی و آموزشی و نیز فنون تدریس هدایت شود، دانش آموزان به مطمئن ترین و بهترین وجه از مدرسه بهره مند می شوند (گرانفیث، بخشی، 1375).
در ايران نيز توجه بيشتر به نياز معلمان و ايجاد شرايط و امكانات آموزشي بهتر مي تواند در راستاي بهينه سازي ديدگاه هاي معلمان و نگرش آنان نسبت به كار، برنامه، مدرسه و در نهايت دانش آموز موثر افتد.

پیشنهادهاي پژوهشي
1-    مقیاس نگرش سنج در سطح مدارس ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان آزمون شود و برای سنجش روایی ملاکی از متغیرهایی مانند نظر مدیران و کارشناسان استفاده شود و این طرح ابتدا در تهران و سپس در مرکز استان ها به اجرا درآید.
2-    این مطالعه مقدماتی زمینه مناسبی برای انجام یک پژوهش ملی به دست داده است. با تلفیق گزاره های دو مولفه های حاصل از فرایند پژوهش و اجرای طرح پژوهشی گسترده و جامعه تری می توان به ابزار مناسبی برای سنجش نگرش های معلمان در رابطه با دانش آموزان و حرفه معلمی دست یافت. امید است که در این راه گام های موثری برداشته شود.
3-    در پژوهش های دیگر به منظور افزایش واریانس تبیین شده لازم است ابزار سنجش مجددا مورد تجدید نظر قرار گیرد و از روش های دیگر نیز در جمع آوری اطلاعات استفاده شود.
4-    گرچه اکثر فرضیه های این مطالعه مورد تایید قرار نگرفتند، اما قابل انتظار است که نگرش معلمان نسبت به شغل خود و دانش آموزانشان تحت تاثیر متغیرهای مختلفی باشد، از این رو انجام پژوهش های دیگری در این راستا توصیه می شود.

ساختار Manova شبيه به ساختار Anova است با اين تفاوت كه طرح هاي Manova داراي عبارت هايي براي متغيرهاي وابسته چندگانه است. در اين طرح با اين مسئله سر و كار داريم كه آيا متغيرهاي مستقل ارائه شده اثري بر متغيرهاي وابسته دارد يا نه.

مثلاً آزمايشي كه در آن بيش از یک متغير وابسته وجود دارد را اجرا كرده ايم. اگر بخواهيم از طرح Anova استفاده كنيم لازم است براي هر متغير وابسته يك تحليل تك متغيره اجرا كنيم كه اين روش خود دو عيب دارد: اول اين كه تورم فوق العاده خطاي نوع اول و دوم در آن ديده مي شود ،دوم اين كه عدم توانايي پژوهشگر در به حساب آوردن همبستگي ميان متغيرهاي وابسته در آن مشهود است و اين عواقب منجر به نادرستي استخراج و تفسير نتايج مي شود. علاوه بر اين بايد در نظر داشت كه تحليل تك متغيري نمي تواند همبستگي هاي دروني بين متغيرهاي وابسته را اندازه گيري كند.

در Manova هر دو مسئله همزمان با يكديگر کنترل مي شود و همچنين همبستگي بين متغيرهاي وابسته را به حساب مي آورد.( Manova با تحليل خطي بهينه (چند متغيري) متغيرها سر و كار دارد. )

همچنین در Manova، مجموع مجذورات با مقادير ماتريس سر و كار دارد. البته در اين مدل ماتريس ، مجموع مجذورات و حاصلضرب آنهاست.

با توجه به اینکه يك تركيب خطي ممکن است براي توجيه همه واريانس در N متغير وابسته كافي نباشد ، بنابراين Manova تركيب خطي دوم را طوري استخراج مي كند كه مستقل از نخستين تركيب باشد و واريانس باقيمانده را بيشينه سازد. سپس تركيب سوم به گونه اي كه متعامد با نخستين و دومين تركيب است و واريانس باقيمانده را بيشينه سازد استخراج مي كند و اين عمل تا حصول يك ملاک معين ادامه دارد.

بطور کلی ویژگی های مهم آزمون تحلیل واریانس چند متغیری شامل موارد زیر است:
1-ارزش ويژه ،شاخص تمركز واريانس مشترک بين اثر Manova و يك تركيب خطي از متغيرهاي وابسته چندگانه است.
2-همه مشخصه هاي آزمون Manova به عنوان تابعي از ارزش هاي ويژه محاسبه مي شود.
3-ضرايب تابع تشخيص به عنوان تابعي از ارزش هاي ويژه محاسبه مي شود.
4-ارزش هاي ويژه اطلاعاتي درباره اهميت نسبي متغيرهاي وابسته در تركيب هاي خطي بهينه به دست مي دهند.

پیش فرضهای لازم برای اجرای آزمون MANOVA عبارتند از :

1-استقلال : هر نمره مستقل از نمرات دیگر است.
2-نمرات در جامعه نرمال باشد.
3- واریانسها همگن باشند.
4- کواریانسها همگن باشند

آزمون تحلیل واریانس MANOVA شامل سه نوع: یک راهه ، دو راهه و سه راهه می باشد.

به نظر اشترنبرگ عشق مثل یک مثلث است و بهترین عشق به مثلث متساوی الاضلاع شباهت دارد. عشق سه عنصر دارد : صمیمیت (Love),هوس(S.e.x ) و تعهد . عشق زمانی بهترین حالت را خواهد داشت که هر یک از سه عنصر را تقریبا به طور یکسان شامل شود .

 دستور العمل:

در جای خالی هر یک از جملات مقیاس زیر ابتدا اسم کسی را که دوست دارید یا شیفته او هستید بنویسید . بعد مشخص کنید که تا چه اندازه با هر یک از جملات موافق هستید . برای این کار از مقیاس 9 درجه ای که در آن عدد 1به معنای اصلا. عدد 5به معنای به طور متوسط. 9به معنای به طور کامل استفاده کنید . از بقیه اعداد بین 1و 9 بر اساس سطح موافقت خود با جملات کمک بگیرید .


1 . به شدت در فکر راحتی .......... هستم .

2. با .........روابط بسیار گرمی دارم .

3 . در مواقع دشوار میتوانم روی ......... حساب کنم .

4 . ........... میتواند در مواقع دشوار روی من حساب کند .

5. آماده ام هر چه دارم با ............. قسمت کنم .

6 . ............ خیلی مرا از نظر عاطفی حمایت میکند .

7 . ............. را از نظر عاطفی خیلی حمایت می کنم .

8 . با ........... خیلی خوب ارتباط ....

" لطفا به ادامه مطلب بروید "

 

ادامه مطلب

•  انواع متداول مديتيشن

چهار نوع مختلف از مديتيشن وجود دارد :

 ١- مديتيشن متعالی TM )Transcendental Meditation)   

ماهاريشي ماهاش يوگي ، يكي از اساتيد سرشناس يوگا در جهان در 1957 روشي از مديتيشن را تحت عنوان T.M  مخفف (Transcendental Meditation)  به معناي “ مديتيشن متعالی” به جهانيان معرفي نمود كه شكل ساده شده اي از مديتيشن هاي كهن يوگا ست.

در انجام TM ، شما يك ذكر ( معمولاً يك كلمه سانسكريت ) را در طول مدت مديتيشن با خود تكرار مي‌كنيد. ذكر را ممكن است معلم براي شما انتخاب كند يا خودتان يك كلمه كه به شما آرامش مي‌دهد, مانند " peace " يا " one " را انتخاب نماييد. ذكر گفتن به جلوگيري از ورود افكار مختلف به ذهن كمك مي‌كند و به شما اين امكان را مي‌دهد كه به تدريج آرام (relax) و از استرس رها شويد. يكي از اهداف TM ايجاد يك حالت تسليم و تاثيرپذيری است كه اجازه مي‌دهد افكار، تصاوير و احساسات سركوب شده، وارد آگاهي شما گردد.

 ٢- مديتيشن Zen

ذن، مخفف «ذنْ بودیسم»، نام ژاپنی شاخه‌ای از بودیسمِ ماهایاناست (نام چینی آن چان است) كه بیشتر در چین، ژاپن، ویتنام و كره رواج دارد و بر نقش مراقبه در رسیدن به آگاهی تاكید می‌ورزد.

ذن شکلی از بوداگرایی مهایانه است که تاکید فراوانی بر تفکر لحظه به لحظه و ژرف نگری به ماهیت اشیا به وسیله تجربه مستقیم دارد. این مکتب معمولاً تعالیم خود را به صورت‌هایی تناقض‌آمیز و فرامنطقی بیان می‌دارد.

ذن نه مکتب است ونه یک راه که بشود آن را یاد داد بلکه حالتی از بودن است که سخن گفتن از آن برای انسانی که آن را تجربه نکرده قابل درک نیست چون زمانی می شود تجربه ای را یاد آوری کرد که شنونده، آن را تجربه کرده باشد بطور مثال وقتی سخن از "خوردن بستنی" می کنیم اکثر انسانها به دلیل آن که بستنی خوردن را تجربه کرده اند به راحتی منظور گوینده را درک می کنند.

حالت ذن (در زبان فارسی به ذن"اشراق" می گویندوهمچنین در سر زمین های فارسی زبان به استاد ذن "شیخ اشراق"می گفتند یا به عبارتی دیگر "شیخ اشراق" فارسی "استاد ذن" است)

٣- مديتيشن بوديست Budhist

در بودیسم تمرين مديتيشن اساساً امرى واجب در  بوجود آوردن تعقل و مهربانى و شفقت در شخص بوده و  براى فهميدن و درک حقيقت ضرورى است

٤- مديتيشن تائويست Taoist

عقيده دارند که بوسيله ناشتايى فکرى و بدنى مى توانيم به آرامش کامل برسيم.

هدف تمام تکنیکهای مدیتیشن یکی است و اين روشها در يک چيز مشترک هستند. آنها همه در جهت تمرکز روى فکر و آرامش ذهن شلوغ ، آرامش درون و آرمیدگی، اتفاق نظر دارند .

اين روشها تحريک را قطع نمى کنند، بلکه بيشتر ذهن شما به يک عنصر شفاف در مغز که مى تواند يک صدا يا يک کلمه و يا يک تصوير و يا يک شخص مشخص باشد، معطوف مى كند.

هنگامى که مغز در نتيجه تمركز روى اين عنصر شفاف ،به احساس آرامش و صلح به حد اشباع رسيد، ديگر جايى براى نگرانى و استرس وجود نخواهد داشت .

 

•     طبقه بندى مديتيشن

١- مديتيشن تمرکزى Meditation Concentration

از طریق تمرکز فرد توجه خود را بر روی تنفس، تصویر واقعی یا خیالی ،صدا ،کلمه ، عبارت (مانترا ) یا حرکات یوگا و تای چی متمرکز می کند. به دنبال تمرکز، نگرانی و اضطراب محو شده احساس آرامش جای آن را می گیرد. این آرامش اثرات فیزیولوژیک مفیدی بر بدن دارد.در زمان انجام اين تكنيك بايد سعي كنيد كه افكار متوجه موضوع ديگري نشود. طبق گفته كساني كه اين مديتيشن را انجام مي‌دهند، تمركز روي يك موضوع ساده و حياتي درجسم مانند تنفس، به روشن شدن ذهن كمك مي‌كند.

 ٢- مديتيشن تفکرى Mindfulness Meditation

تكنيكي كه در آمريكا توسط Jon Kabat-Zinn ، مدير كلينيك كاهش استرس مركز پزشكي دانشگاه ماساچوست بررسی و عمومي شد كمك مي‌كند از اتفاقاتي که در بدنتان مي­افتد بيشتر آگاه شويد. . از طریق تفکر، فرد از تمامی توجه خود برای آگاهی استفاده می کند. تفکر درحالت آرامش و به منظور شناخت خویشتن صورت می گیرد و آگاهی از افکار ، احساسات طبیعی، قوه ادراک و احساس به دست می آید. از این طریق سکون و آرامش ذهن ، تسلط بر خویشتن و خونسردی حاصل می شود.اين تكنيك مي تواند شامل يك اسكن بدن ،افزایش دقت روی حواس و توجه فرد به شناخت خویش ،بدون فکر کردن ،شاهد رژه و تخلیه فشارهای وارد بر ذهن و حواس پنجگانه، باشد.

•     اهداف                 

هدف از مدیتیشن آن است که ...

" لطفا به ادامه مطلب بروید "

ادامه مطلب

آيا رفتار شما خصمانه است ؟

پرسشنامه اي را که در زير آمده دکتر ريچارد پارلور تهيه و تدوين کرده است . دکتر پارلور در زمينه ي رفتارهاي پرخاشگرانه مطالب فراواني به رشته ي تحرير درآورده است . با تکميل اين پرسشنامه ميتوانيد امکان بروز رفتارهاي خصمانه درخودتان را اندازه گيري کنيد .

توضيحات :

دکتر پارلور به اين نتيجه رسيد که اقدامات مخرب بسيار عموميت دارد . او معتقد است هرکس آستانه ي تحمل مشخصي دارد و اگر فشار از اين حد بيشتر شود ، فرد رفتار مخرب از خود نشان مي دهد .
آيا روان شناس ها مي توانند بروز خشم در يک خانواده را پيش بيني کنند ؟ دکتر ماناهن معتقد است که نمي توان بروز خشم در خانواده ها را به دقت پيش بيني کرد . با اين حال او مي گويد ويژگي هايي وجود دارد که بر اساس آنها مي توان تخمين زد که مردي زنش را کتک مي زند يا نه . آيا مرد در خانواده ي پدري اش با خشونت و رفتارهاي خصمانه رو به رو بوده است ؟ آيا دوستان همسالش رفتارهاي خصمانه داشته اند ؟ آيا مدتي طولاني بي کار بوده است ؟

پرسشنامه رفتار خصمانه حاوی ۱۰ سوال است که مشتمل بر سه گزینه یا پاسخ صحیح می باشد.لطفا هر یک از سوالات را  با دقت مطالعه نموده، سپس يكي از پاسخ‌هاي ارائه شده در زير هر سؤال را انتخاب نماييد. بديهي است اظهار نظر واقعي و دقيق شما مد نظر مي‌باشد.

1 ـ بدون دليل ناراحت مي شوم .
الف ـ به ندرت
ب ـ گاهي اوقات
پ ـ اغلب
2 ـ براي بهبود کارم ...

" لطفا به ادامه مطلب بروید "

ادامه مطلب

دانشمندان از مدت ها پیش دريافتند كه عمل متغيرها به گونه اي كلي مستقل از يكديگر نيست و بستگي به عوامل زيادي دارد كه در مجموع و مرتبط با يكديگر وارد عمل مي شوند.

روش سنتي پژوهش تجربی مبتنی بر مطالعه اثر يك متغير مستقل بر يك متغير وابسته بوده است. ولي كارآمدترين روش پژوهش این است كه در آن فقط يك متغير مستقل تغيير كند و سایر متغيرهاي مستقل كه ممکن است در واريانس متغير وابسته سهيم باشند کنترل شود.

 طرح تحلیل واریانس عاملي طرحي است كه در آن تركيب هاي مختلفي از سطوح دو يا چند متغير مســتقل كه عامل نامیده مي شود وجود دارد و  اگر تمام تركيب هاي ممکن متغيرهاي مستقل در طرحي وجود داشته باشد به آن طرح كاملا ضربدري می گويند.

مزيت عمده طرح های تحلیل واریانس عاملي عبارتند از : نتایج به دست آمده از آن نسبت به طرح هاي يك عاملي قابليت تعميم پذيري بيشتري دارند ، امکان بررسي اثر متقابل دو متغير مستقل روي متغير وابسته وجود دارد ، طرح های تحلیل واریانس عاملي برآورد بهتری از خطاي نمونه گيري فراهم مي آورند تا طرح های يك عاملي .

در طرح  هاي عاملي مهم این است كه، نخست در بحث خود از تحليل واريانس عاملي، فرض مي كنيم سطوح عامل ها را براي پژوهش انتخاب كرده ايم یعنی سطوح عامل ها بايد ثابت فرض شود نه آن كه به عنوان نمونه تصادفي و معرف جامعه سطوح عامل ها تلقي گردد. به این ترتيب نمي توانیم نتایج آزمايش را به جامعه سطوح آن عامل تعمیم دهيم. دوم این كه بحث درباره تحليل واريانس دو راهه محدود به آزمايش هاي با تكرار است (دست كم دو مشاهده مستقل در شرایط آزمايشي مشابه بايد وجود داشته باشد). و سرانجام این كه به منظور گردآوری داده ها، انجام برآورد و آزمون براي اثرهاي مختلف، طرح آزمايشي بايد متعامد باشد (مشاهده بايد تصادفي و مستقل از هم باشد، تعداد مشاهدات در تركيب هاي مختلف يكسان باشد)

طرح هاي عاملي به ما امکان بررسي اثرهاي متقابل را مي دهند. با استفاده از نمودارها در مواردي كه خطوط يكديگر را در محدوده داده ها قطع كنند به آن اثر متقابل نامنظم و در مواردي كه يكديگر را قطع نمي كنند اثر متقابل منظم می گويند.همچنین وقتي يكي از سطوح يك عامل در سراسر سطوح عامل دیگر بالاتر باشد اثر اصلی كلي وجود دارد.

پس از به دست آوردن نتایج اولیه در تحلیل واریانس ،چنانچه اثر متقابل معنی دار باشد،باید به اثرهای ساده پرداخت.البته این بدان معنی نیست که دنبال اثرهای کلی نباشیم و چنانچه موجود باشند آنها را ذکر نکنیم.

پیش فرضهای لازم برای اجرای آزمون تحلیل واریانس ANOVA عبارتند از:

1-استقلال : هر نمره مستقل از نمرات دیگر است.

2-نمرات در جامعه نرمال باشند.

3- واریانسها همگن باشند.

آزمون تحلیل واریانس ANOVA شامل سه نوع: یک راهه ، دو راهه و سه راهه می باشد.

 

( در ادامه به بررسی انواع آزمون تحلیل واریانس خواهیم پرداخت.)

"بار- اُن" در سال ۱۹۹۷ مدلی چندعاملی برای هوش هیجانی تدوین کرده است. ازنظر وی هوش هیجانی شامل «مجموعه‌ای از توانایی‌ها، کفایت‌ها و مهارت‌های غیرشناختی است که توانایی فرد را برای کسب موفقیت در مقابله با احتیاجات و فشارهای محیطی تحت تاثیر قرار می‌دهد». صفات هیجانی در این نوع هوش رکن اساسی است که آن را از هوش شناختی متمایز می‌کند. هوش هیجانی فرد یک عامل مهم در تعیین توانایی موفقیت در زندگی است و به طور مستقیم سلامت روانی وی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. هوش هیجانی همچنین با سایر تعیین‌کننده‌های مهم در توانایی فرد برای موفقیت در مقابله با اقتضائات محیطی مانند شرایط و پیش آمادگی‌های زیستی- طبیعی، استعداد عقلی- شناختی و واقعیت‌ها و محدودیت‌های درحال تغییر محیط نیز ترکیب می‌گردد (بار-اُن، ۱۹۹۷- نقل از امینی‌ها، ۱۳۸۴).

"بار-اُن" (۲۰۰۰) نشان داد که افراد دارای سن و جنس متفاوت نیم‌رخ‌های بهره هیجانی متفاوتی دارند. هوش هیجانی حداقل تا سن میانسالی افزایش نشان می‌دهد. افراد در دهه ۴۰ و۵۰ بهره هیجانی بالاتری نسبت به جوان‌ترها و مسن‌ترها دارند.

حاجی‌زاده (۱۳۸۳)، به نقل از جک بلاک، زنان و مردان با هوش هیجانی بالا را چنین توصیف می کند:

مردان با هوش هیجانی بالا، در روابط اجتماعی؛ متعادل، شاد و سرزنده‌اند و در مقابل افکار نگران‌کننده یا ترس‌آور مقاوم‌اند. آنان ظرفیت بالایی برای تعهد و سرسپردگی برای مردم یا اهداف خود داشته، مسئولیت پذیر، دلسوز و با ملاحظه‌اند. چنین افرادی با خود، دیگران و اجتماع احساس راحتی دارند و از زندگی عاطفی غنی برخوردارند.

زنان باهوش هیجانی بالا، علاقه‌مندند که احساساتشان را مستقیما بیان کنند، راجع به خود مثبت فکر می‌کنند و مانند مردان هم گروه خود، اجتماعی و گروه‌گرا هستند. اینان شاد و آسوده خیال‌اند و به ندرت احساس نگرانی و گناه می‌کنند، زندگی برای آنان سرشار از معنا است و برای این‌که بتوانند شوخ طبع، خودانگیخته و درمقابل تجارب عاطفی پذیرا باشند، به قدر کافی با خود راحتند.

هوش هیجانی آگاهی از احساس و استفاده از آن برای اتخاذ تصمیم‌های مناسب در زندگی و توانایی تحمل کردن ضربه‌های روحی و مهار آشفتگی‌های روحی است، توانایی پس راندن افسردگی و یاس در هنگام تفکر و امید داشتن است (گلمن به نقل از پارسا، ۱۳۸۲).

"بار- اُن" هوش هیجانی را مشتمل بر۵ مولفه می‌داند که با استفاده از پرسشنامه بهره هیجانی "بار- اُن" سنجیده می‌شود و این ۵ مولفه دارای ۱۵ خرده مقیاس است.

● مولفه‌های هوش هیجانی:

بنا به تعریف "بار- اُن" از هوش هیجانی، هوش هیجانی در ۵ حیطه دارای ۱۵ مولفه است:

۱) حیطه درون فردی؛ شامل ۵ مولفه خودآگاهی هیجانی، قاطعیت، حرمت نفس، استقلال و خودشکوفایی.

۲) حیطه برون فردی؛ شامل ۳ مولفه همدلی، روابط میان فردی و مسئولیت‌پذیری.

۳) حیطه سازگاری؛ شامل ۳ مولفه حل مساله، واقعیت سنجی و انعطاف پذیری.

۴) حیطه کنترل استرس؛ شامل ۲ مولفه تحمل فشار و کنترل تکانه.

۵) حیطه خلق کلی؛ شامل ۲ مولفه خرسندی و خوش‌بینی.

▪ خودآگاهی هیجانی

منظور از "خودآگاهی هیجانی" شناخت خود، هیجان‌ها و...

"لطفا به ادامه مطلب بروید "

ادامه مطلب

منیر صادقیان،کارشناسی ارشد روان سنجی/ دکتر سید احمد جلالی استادیار دانشگاه تهران مرکز

چکیده:

هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه نوع شغل و ویژگی های شخصیتی است. جامعه آماری پژوهش را خلبانان، پزشکان، و معلمان تشکیل می دهند، از هر یک از گروه های شغلی به روش نمونه گیری در دسترس، 30 نفر انتخاب و با پرسشنامه MMPI و مصاحبه تکمیلی مورد ارزیابی قرار گرفتند. در تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آمار توصیفی، تحلیل واریانس یک راهه (ANOVA)، آزمون تعقیبی توکی، استفاده شد. نتایج نشان داد که بین نوع شغل و ویژگی های شخصیتی افراد رابطه وجود دارد. بر این اساس، در بین خلبانان ميزان برافراشتگي مقياس های L و HY از سایر مقياس ها بیشتر بود ضمن این که برافراشتگي اين مقياس ها، در بين خلبانان بالاتر از دیگر گروه های شغلي است. ميزان برافراشتگي مقياس K در بين پزشکان از ساير مقياس ها بيشتر بود که برافراشتگي اين مقياس، در بين پزشكان نیز بالاتر از ديگر گروه های شغلي است. و معلمان نيز در مقياس های D, Pd, Pt, Pa برافراشتگي نشان دادند.

کلید واژه ها: شخصیت – شغل-  پرسشنامه MMPI

 Monir Sadeghian, M.A/ S.A Jalali, Ph.D

The present research was conducted in order to compare the result obtain from administration of  MMPI. In this study subjects (pilots, physicians, teachers) were randomly selected and tested. The subjects were also interviewed after the test administration. The results were analyzed using; descriptive statistics, One-way Anova, Post Hoc Tukey. The yielded result indicate that pilots were high in L & Hy factors, which also were significantly higher than factors of two other groups. The physicians were high in K factor, which also were significantly higher than other two groups. The teachers were high in Pa, Pt, Pd & D factors

Key Words: personality – Occupational -Minnesota Multiple Personality Inventory

برای مشاهده ی خلاصه ای از مقاله ارائه شده  

 " لطفا به ادامه مطلب بروید "

ادامه مطلب