انتقادها

بر هر يك از سه رويكرد مورد بحث انتقادهايي وارد است. البته پيروان هر رويكرد مايلند ساير رويكردها را به گونه اي، منفي ارزشيابي کنند. افراد علاقه مند خارج از اين حيطه ها كه منافع خاصي در اين مورد ندارند نيز موارد مختلفي را مورد انتقاد قرار داده اند. با وجود اين كه گاه و بي گاه كسي مدعي رد کامل اين يا آن رويكرد مي شود. چنين بحث هايي ناپخته مي نمايد. با اين كه در حال حاضر هر يك از اين ديدگاه ها چيزي براي گفتن دارند، احتمالاً مطالعات بيشتر منجر به رشد فزاينده مفاهيم پيچيده تري در مورد رفتار انسان خواهد شد كه ممکن است قاطعانه جانشين بعضي از نگرش هاي موجود شود.

در زير برخي از انتقادهاي رايج در مورد هر يك از اين رويكردها را ملاحظه مي كنيد. با تكيه بر انواع انتقادهاي نسبتاً مهم و رايج كوشيده ام از برخورد بسيار فني با موضوع بپرهيزم.

 

انتقاد از فرويد

انتقادهايي كه از فرويد به عمل آمده و در فصل دوم کتاب گردآوري شده است در بردارنده جنسي ترين بخش برخي از ايده هاي او (و مشخص تر از همه "رشك آلت") و امکان رد تئوري اغوا به دلايل شخصي از طرف وي بود. ساير موارد اين جا مورد بحث قرار خواهد گرفت.

فرويد چنان كه بايد در بند ويژگي هاي تجربي اصطلاحات و مفاهيم خود نبود،از اين رو تاييد تئوري وي مشکل است. براي مثال چگونه مي توان مفهوم غريزي مرگ را به صورتي منطقي و جدي آزمود؟ مفهوم اين غريزه را مي توان در خلال اظهار نظرهاي كلامي مختلف يا از ساير رفتارها استنباط كرد، ولي همه اين ها را مي شود به انحاي مختلفي تفسير نمود. براي مثال خودكشي يا رفتار پرخاشگرانه مخرب را مي توان به روش هاي مختلفي كه هيچ ارتباطي با غريزه مرگ ندارد تبيين كرد. سازه هاي مبهمي مثل عقده اديپ، ليبيدو، و تثبيت اضطراب اختگي و امثال آن در تئوري فرويد متداول است. اين مفاهيم هيجان انگيزند ولي کاربرد آن ها بسيار مشکل است (چون فاقد ويژگي هاي عيني و لازم براي کاربرد روش هاي علوم عيني است).

فرويد براي پرورش بسياري از مفاهيم و اصطلاحات خويش اجزايي از اطلاعات مرتبط با خود و بيماران خود و رويدادهاي جهان را به هم پيوند زد. آيا او در مشاهدات خود دقيق بود؟ آيا اينقدر واقع گرا بود كه از تعصب به دور بماند؟ آيا تفسيرهايش درست بود؟ اين پرسش ها و پرسش هاي ديگري از اين قبيل مي تواند و بايد مطرح شود. در نبود شواهد عيني معتبر پذيرش بسياري از ايده هاي فرويد به عنوان افكاري كه اعتبار آن محرز شده باشد مشکل است. اين گفته نبايد چنين تعبير شود كه ايده هاي فرويد هرگز به ....

 "لطفا  به ادامه مطلب بروید "